Met batterij of op het net?

De meeste rookmelders werken op een batterij, maar er bestaan ook types die je kunt aansluiten op het elektriciteitsnet. Sommige types zijn koppelbaar zodat alle rookmelders een alarmsignaal geven als één melder een brand opmerkt. Rookmelders kunnen zelfs in verbinding staan met een meldcentrale, zodat de brandweer automatisch wordt gewaarschuwd.

Voor bij jou thuis is een rookmelder op batterij een goede oplossing. Een gekoppeld systeem installeren of je rookmelders aansluiten op het elektriciteitsnet is nog beter, maar dat vergt een investering én de nodige werken. Bij een renovatie of nieuwbouw kun je die optie dus zeker overwegen.

Optisch of ioniserend?

Rook kan op twee manieren gedetecteerd worden:

Optische rookmelders werken met licht. Ze zenden een lichtstraaltje uit naar een lichtgevoelige cel, en als de straal verstrooid geraakt, door rook bijvoorbeeld, dan gaat het alarm af.

In ionisatierookmelders zit een kleine radioactieve bron die geladen deeltjes (ionen) uitzendt naar een elektrode. Wanneer rookdeeltjes deze ionenstroom verstoren, gaat er een geluidssignaal af. Het radioactieve materiaal vormt geen direct gevaar voor de gezondheid, maar is wel heel belastend voor het milieu. 

Voor bij jou thuis is een optische rookmelder het meest geschikt. Woningbranden ontstaan meestal vanuit een smeulende brand die zich daarna tot een grote open brand kan ontwikkelen. Voor zo'n smeulbranden zijn optische rookmelders heel gevoelig en zullen dus sneller alarm geven dan ionisatierookmelders.

Bovendien is het in België sinds 1 november 2010 verboden om ionisatierookmelders voor particulier gebruik te verkopen of in te voeren. Vanaf 1 januari 2020 mag je ze als particulier ook niet meer gebruiken.

CO of koolstofmonoxide ontstaat bij een slechte verbranding. Dit betekent dat er bij het verbrandingsproces niet genoeg zuurstof aanwezig is. Denk aan een kachel met slecht trekkende schouw, een gasboiler in een slecht geventileerde badkamer, ...

Wie CO-gas inademt, krijgt concentratiemoeilijkheden, hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid en/of braakneigingen. In het slechtste geval kun je in een coma geraken en doodgaan. Een CO-melder merkt het verstikkende gas op tijd op en slaat alarm. 

CO-melders en rookmelders zijn evenwel totaal verschillende toestellen! Een rookmelder detecteert geen CO-gassen, en CO-melders slaan geen alarm bij rookontwikkeling. De twee kunnen mekaar dus absoluut niet vervangen. Ook de plaatsing kan verschillend zijn, maar hierover zijn de meningen verdeeld. Volgens sommige bronnen hang je een CO-melder, net zoals een rookmelder, best aan het plafond. Andere bronnen raden aan om CO-melders op 1,50 meter hoogte tegen de muur te plaatsen. Wij raden je aan om, wat plaatsing betreft, de instructies van de fabrikant te volgen.

Meer info over koolstofmonoxide en CO-detectoren vind je op de website van Medisch Milieukundigen.